Πρωτοσέλιδο

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα από ένα ευρύτερο άρθρο σχετικά με τη μαρξιστική συζήτηση γύρω από τα σχήματα αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Πέραν της συζήτησης περί της ορθότητας της θέσης της Λούξεμπουργκ ότι ο καπιταλισμός χρειάζεται πάντοτε «μη καπιταλιστικά» περιβάλλοντα για να επεκταθεί προκειμένου να επιβιώσει –η οποία βασίζεται σε μια θεωρία υποκατανάλωσης για την κρίση– είναι κρίσιμο να αποσαφηνιστεί εξαρχής η πολιτική της στάση. Η ίδια έλεγε με σαφήνεια ότι η «αυτοδιάθεση των εθνών» είναι αδύνατη έξω από τον σοσιαλισμό. Αυτή η θέση οδηγεί άμεσα στη συνέπεια ότι ο αγώνας για τον σοσιαλισμό, δηλαδή η προλεταριακή επανάσταση, προηγείται της αυτοδιάθεσης. Γι’ αυτό και η Λούξεμπουργκ δεν στήριξε ποτέ πολιτικά, κινήματα υπέρ της εθνικής ανεξαρτησίας, παρότι περιέγραφε με τα πιο μελανά χρώματα την αποικιακή βία και παρότι η θέση της για τις προκαπιταλιστικές κοινότητες έρρεπε προς τον ρομαντισμό. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, της «επιτέθηκε» ο Λένιν στην κριτική του για την μπροσούρα του Γιούνιους (αγνοώντας βέβαια τότε ότι ήταν αυτή η συγγραφέας). Εκεί, εξετάζοντας το ζήτημα της «εθνικής άμυνας» για τα μικρά κράτη, η Λούξεμπουργκ έγραφε το εξής: «Έτσι, είναι πάντα το ιστορικό πλαίσιο του σύγχρονου ιμπεριαλισμού που καθορίζει τον χαρακτήρα του πολέμου στις επιμέρους χώρες, και αυτό το … Read the rest

ΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ σε όλο τον κόσμο βυθίζονται σήμερα στο δεύτερο ιμπεριαλιστικό λουτρό αίματος του αιώνα. Από τις πολλές πολιτικές τάσεις που αντιτάχθηκαν στον πόλεμο στην αρχή, η Αναρχική Ομοσπονδία στέκεται σήμερα σχεδόν μόνη στην αντίθεσή της στον πόλεμο και στους πραγματικούς – σε διάκριση από τους προσχηματικούς – λόγους για τους οποίους διεξάγεται.

Παρέμεινε συνεπής στις αρχές της· μένοντας σταθερά προσηλωμένη στον δρόμο του αγώνα της εργατικής τάξης, δεν υποστήριξε κανέναν από τους εμπόλεμους ιμπεριαλισμούς. Ο γερμανικός και ο ιταλικός φασισμός είχαν τους απολογητές τους· ο βρετανικός και ο γαλλικός ιμπεριαλισμός είχαν τους απολογητές τους· ο ρωσικός ολοκληρωτισμός έχει τους απολογητές του. Όλα αυτά είναι μορφές ταξικής κυριαρχίας. Οι πολιτικές τους είναι οι πολιτικές της κυρίαρχης τάξης τους, που μάχεται όπως πάντα για τη διατήρηση των προνομίων και της εξουσίας της πάνω στους εργάτες. Οι αναρχικοί αρνήθηκαν να πάρουν το μέρος οποιουδήποτε από αυτούς.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ είναι πάντοτε το αποτέλεσμα του λυσσώδους ανταγωνισμού για τις παγκόσμιες αγορές. Οι πόλεμοι διεξάγονταν πάντοτε ανάμεσα σε αντίπαλες κυρίαρχες ομάδες για την εξουσία πάνω στις αγορές, πάνω στις πρώτες ύλες ή για την εξουσία πάνω στην εκμετάλλευση της ανθρώπινης εργασίας. Αυτά και μόνο αυτά είναι τα διακυβεύματα. Αυτά είναι τα ζητήματα που αφορούν τις … Read the rest

Εισαγωγικό σημείωμα

Το κείμενο του συντρόφου Arya Zahedi, «Η λέσχη του αντι-ιμπεριαλιστικού ιμπεριαλισμού», δημοσιεύτηκε στις 3 Νοεμβρίου του 2025 στο 2ο τεύχος του περιοδικού Heatwave. Παρά τη χρονική του απόσταση από τον πόλεμο που μαίνεται σήμερα στο Ιράν και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή –μετά την επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ– το κείμενο συμπυκνώνει με διαύγεια τις βασικές προκείμενες κάθε δυνατής κομμουνιστικής διεθνιστικής θέσης απέναντι στην εξέγερση και τον καπιταλιστικό πόλεμο στο Ιράν.

1. Καπιταλιστικός χαρακτήρας του πολέμου: Οι συγκρουσιακές τάσεις της παγκόσμιας καπιταλιστικής παραγωγής εμφανίζονται σε διαφορετικές κλίμακες αλλά τίθενται σε κίνηση κατά βάση από την ταξική σχέση: τη σχέση μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας. «Παίρνουν τη μορφή των συνόρων, των εθνών-κρατών και του διακρατικού ανταγωνισμού για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων η ανάγκη να συντηρηθεί ένα σύστημα διεθνούς εργασιακού αρμπιτράζ και να διατηρηθεί προνομιακή πρόσβαση σε πρώτες ύλες και αλυσίδες εφοδιασμού». Ο πόλεμος που μαίνεται στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή αποτελεί την εκδήλωση της «διολίσθησης προς τη γενικευμένη βαρβαρότητα, στην οποία το καπιταλιστικό σύστημα έχει καταδικάσει τον κόσμο» [δική μας η έμφαση] και δεν μπορεί να αναχθεί στο απλοϊκό σχήμα των κακών και ισχυρών ιμπεριαλιστικών κρατών εναντίον των καλών και αδύναμων

IN GIRUM IMUS NOCTE ET CONSUMIMUR IGNI

ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΥΚΛΟΥΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΝΥΧΤΑ ΚΑΙ Η ΦΩΤΙΑ ΜΑΣ ΚΑΤΑΒΡΟΧΘΙΖΕΙ

Είναι ωραία εκείνη η στιγμή όπου εξαπολύεται μια επίθεση εναντίον της τάξης του κόσμου.

Η ταινία In girum imus nocte et consumimur igni γυρίστηκε το 1978 από τον Γκυ Ντεμπόρ και ήταν η τελευταία του ταινία. Προβλήθηκε τρία χρόνια μετά γιατί καμία κινηματογραφική αίθουσα δεν δεχόταν να την προβάλει. Πριν από δέκα χρόνια, επιλέξαμε να την προβάλουμε στην πρώτη δημόσια εκδήλωση του εγχειρήματος Αντίθεση στην Αθήνα. Πρωτοπροβάλαμε αυτή την ταινία σε μια διαφορετική συγκυρία, σε ένα διαφορετικό αστικό και κοινωνικό τοπίο. Έκτοτε, όμως, τίποτα από όσα πραγματεύεται δεν ξεπεράστηκε. Αντιθέτως, η αλλοτρίωση της καθημερινής ζωής, η πλήρης εμπορευματοποίηση του χώρου και του χρόνου και η γενίκευση της κρατικής επιτήρησης και καταστολής έχουν λάβει ακόμα πιο ολοκληρωμένες και πιο επιθετικές μορφές.

Η σημερινή προβολή πραγματοποιείται με αφορμή το άνοιγμα του χώρου In Situ, σε μια Αθήνα που αποτελεί πεδίο αναδιάρθρωσης μέσα από την τουριστικοποίηση, τον «εξευγενισμό», την επιβολή ενός καθεστώτος μόνιμης στρατοπέδευσης των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας, την πολιτιστική εξημέρωση μέσω της κάθε μορφής μεταμοντέρνας ψευδοάρνησης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάθε προσπάθεια δημιουργίας χώρων συνάντησης και σκέψης για την ανατροπή … Read the rest

Η παρούσα έκδοση συγκεντρώνει τρεις παρεμβάσεις –«Προλεταριακή συνείδηση ενάντια στην εθνολαϊκιστική αγανάκτηση», «Η αθλιότητα των σιδηροδρόμων στην Ελλάδα και η παρακμή της εναντίωσης σε αυτή» και «Οι άνθρωποι που έβλεπαν τα τρένα να περνούν: το απότοκο μιας σύγκρουσης» από τους Φίλους των σπασμένων πεζοδρομίων και τη συλλογικότητα Sous les pavés– οι οποίες γεννήθηκαν μέσα στη δίνη των κοινωνικών διεργασιών που πυροδότησε το κρατικό-καπιταλιστικό έγκλημα στα Τέμπη. Τα κείμενα αυτά δεν αποτελούν κάποιο χρονικό των γεγονότων, αλλά χαρτογραφούν το σταδιακό ξεδίπλωμα μιας πολιτικής λογικής που καθόρισε την εξέλιξη της κοινωνικής αντίδρασης – από τα αρχικά κοινωνικά αντανακλαστικά του 2023 μέχρι τη μαζική έκρηξη και την επακόλουθη υποχώρηση του 2025. Είναι λάθος να θεωρούμε ότι η πολιτική διαμεσολάβηση της οργής εμφανίστηκε εκ των υστέρων· η θεσμική θωράκιση του καθεστώτος ξεκίνησε τη στιγμή που η κοινωνική αγανάκτηση μεταφράστηκε σε αίτημα για «δικαιοσύνη», «κάθαρση» και «πάταξη της διαφθοράς». Μέσα από αυτό το πρίσμα, η δομική βία του κράτους και του κεφαλαίου έπαψε να λογίζεται ως συστατικό στοιχείο της κοινωνικής οργάνωσης και υποβιβάστηκε σε «σκάνδαλο», σε μια θλιβερή παρέκκλιση που οφείλεται στην κακή διαχείριση ή τη συγκάλυψη.

Η δημοσιοποίηση των ηχητικών ντοκουμέντων από το εσωτερικό της αμαξοστοιχίας πριν από περίπου έναν χρόνο, όπου αποτυπωνόταν … Read the rest

Κριτική της αποαποικιακής ιδεολογίας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την εισήγηση της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Το Διαλυτικό στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του τριημέρου “3 ημέρες για τον πόλεμο, τον εθνικισμό και άλλα δεινά 24-26/10 από την ομάδα RevDev” στην κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ 

Η γοητεία της «αποαποικιακής θεωρίας» σε μια εποχή ιδεολογικής σύγχυσης

Τα τελευταία χρόνια, ο λόγος περί «αποαποικιοποίησης» έχει καταλάβει δεσπόζουσα θέση στον ακαδημαϊκό χώρο και στα κοινωνικά κινήματα, παρουσιαζόμενος ως μια νέα, ριζοσπαστική γλώσσα χειραφέτησης. Η απήχησή του είναι αδιαμφισβήτητη. Προσφέροντας ένα πλαίσιο για την κριτική της αποκαλούμενης «λευκής», «δυτικής» ματιάς ως οικουμενικού τρόπου ερμηνείας του κόσμου, το ρεύμα αυτό ασκεί μια ισχυρή γοητεία. Η ρηματική του εκδοχή, το «αποαποικιοποιήστε» (decolonize), έχει μετατραπεί σε μια λέξη-πασπαρτού, ικανή να εφαρμοστεί σε κάθε πεδίο, από τα πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών και τα μουσεία μέχρι τις διατροφικές συνήθειες και τις προσωπικές σχέσεις, υποσχόμενη την εξάλειψη των καταπιεστικών δομών που κληροδότησε η αποικιοκρατία.

Είναι, ωστόσο, κρίσιμο να διευκρινιστεί ευθύς εξαρχής ότι η έννοια της «αποαποικιοποίησης» που εξετάζεται εδώ δεν ταυτίζεται με την ιστορική, πολιτική και στρατιωτική διαδικασία της διάλυσης των αποικιακών αυτοκρατοριών. Εκείνος ο ιστορικός κύκλος, που περιλάμβανε εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες και κατέληξε στην τυπική ανεξαρτησία των πρώην αποικιών … Read the rest

Σημειώσεις από τη Βραζιλία για την εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα

Crítica Desapiedada

Στις 3 Ιανουαρίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν στρατιωτική επίθεση στο έδαφος της Βενεζουέλας και στη συνέχεια συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο και τη Σίλια Φλόρες με τη δικαιολογία της «επιβολής του νόμου» (κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών/ναρκω-τρομοκρατία κ.λπ.). Ο ίδιος ο Λευκός Οίκος, ωστόσο, άφησε να διαρρεύσει τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την επέμβαση: Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να «διαχειριστούν»/«διοικήσουν» τη Βενεζουέλα για μια περίοδο και να εκμεταλλευτούν το πετρέλαιό της ως μέσο σταθεροποίησης και μιας «νέας αρχής».

Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί λεπτομέρεια, είναι το κλειδί για την ερμηνεία αυτής της επέμβασης. Όταν μια ιμπεριαλιστική δύναμη εισβάλλει, βομβαρδίζει, αιχμαλωτίζει τον αρχηγό ενός κράτους και ανακοινώνει πολιτική κηδεμονία και ενεργειακή λεηλασία, δεν έχουμε να κάνουμε με ένα απλό αστυνομικό επεισόδιο που γίνεται πρωτοσέλιδο. Έχουμε να κάνουμε με μια ανοιχτή στρατιωτική επέμβαση που χρησιμοποιεί πολεμικές τακτικές, και η στρατιωτική επέμβαση, στον καπιταλισμό, εμφανίζεται ως στρατηγική για την ταχύτερη επίλυση των αντιφάσεων που δεν χωρούν πλέον στη διπλωματία ή στους οικονομικούς αποκλεισμούς.

1) Ο αντι-ιμπεριαλισμός δεν είναι «αντι-αμερικανισμός»: είναι αντικαπιταλισμός

Η αναγωγή του αντι-ιμπεριαλισμού σε μια απλή «αντι-αμερικανική» θέση σημαίνει ότι πέφτουμε σε μια … Read the rest

Κυκλοφορεί από τη συντακτική ομάδα του περιοδικού Το Διαλυτικό στην οποία συμμετέχουμε η ελληνική μετάφραση του βιβλίου του Λόρεν Γκόλντερ, Η εμπροσθοφυλακή της οπισθοδρόμησης.

Μπορείτε να βρείτε το βιβλίο στα παρακάτω σημεία: (από τις 18/12/2025 και η λίστα θα ενημερώνεται)

ΑΘΗΝΑ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Διάκενο, Στέκι Άνω-Κάτω Πατησίων

Βιβλιοπωλεία: Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο, Εκδόσεις των συναδέλφων, Κομπραί, Ναυτίλος, Πολιτεία, La Zone, Red n’ Noir

Άλλα σημεία:  Λοκομοτίβα, Ψιλικατζίδικο Βαλτετσίου

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ, Κοινωνικό Κέντρο Ovradera, Ελευθεριακό Στέκι Victoire

Βιβλιοπωλεία: Κεντρί

ΠΑΤΡΑ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Αυτοδιαχειριζόμενος χώρος ΑΝΑΤόΠΙΑ, Αυτοδιαχειριζόμενος χώρος Επί τα Πρόσω

ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Κατάληψη Ευαγγελισμού

ΧΑΝΙΑ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Βιβλιοπωλείο της εφημερίδας Άπατρις, Κατάληψη Ρόζα Νέρα

ΑΓΡΙΝΙΟ

Καταλήψεις/κινηματικοί χώροι: Κατάληψη Apertus

Ακολουθεί το προλογικό σημείωμα της συντακτικής ομάδας.

Προλογικό σημείωμα

Ο Λόρεν Γκόλντνερ (1947–2024) υπήρξε μια πολύ σημαντική μορφή για την ιστορία του ρεύματος του αριστερού κομμουνισμού στις ΗΠΑ. Γεννημένος στο Bay Area του Σαν Φρανσίσκο το 1947 βρέθηκε από πολύ νέος μέσα στο κίνημα της δεκαετίας του ‘60. Από τις ταραχές του Σαν Φρανσίσκο και τα χρόνια του Μπέρκλεϊ μέχρι τη φρούδα αναζήτηση εργασίας στα εργοστάσια του Bay Area και τη ζωή στα όρια της επιβίωσης στη Νέα Υόρκη της κρίσης στα τέλη της δεκαετίας του … Read the rest

Η οικολογική κρίση και η άνοδος του μεταφασισμού

Αντίθεση

Ολόκληρο το κείμενο σε μορφή pdf

Η οικολογική κρίση επηρεάζει ριζικά τις υλικές συνθήκες της κοινωνικής αναπαραγωγής και επεκτείνεται πέρα από τις «φυσικές καταστροφές», οδηγώντας στην εμβάθυνση των αντιφάσεων που ενυπάρχουν στον καπιταλισμό. Η οικολογική κρίση δεν εκδηλώνεται μόνο σε γεγονότα όπως οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι πανδημίες, αλλά παίζει επίσης άμεσο ρόλο στην τροφοδότηση συγκρούσεων, κοινωνικών αναταραχών και μαζικών εκτοπισμών. Σε ό,τι ακολουθεί, επιχειρούμε να εκθέσουμε μια ολοκληρωμένη επιχειρηματολογία για τη σύνδεση μεταξύ της οικολογικής κρίσης και της ανόδου αυτού που ονομάζουμε μεταφασιστικό ρεύμα, μια πολιτική και ιδεολογική τάση που ενισχύεται σε όλο τον κόσμο. Ο μεταφασισμός είναι η πολιτική μορφή της μετατροπής της ευρείας μαζικής αγανάκτησης για τις συνθήκες της κοινωνικής ύπαρξης σε εθνικισμό, ρατσισμό και εθνοπολιτισμικές συγκρούσεις, χωρίς να αμφισβητούνται στο ελάχιστο οι κυρίαρχες μορφές του αυταρχικού φιλελευθερισμού. Αντίθετα, λειτουργεί ως συμπλήρωμα αυτών των μορφών, λειτουργώντας ως μοχλός για την κανονικοποίηση των πολιτικών που κάποτε θεωρούνταν ακραίες και απαράδεκτες, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί έναν ψεύτικο αντίπαλο που τις νομιμοποιεί.

Η καπιταλιστική μορφή του μεταβολισμού μεταξύ κοινωνίας και φύσης

Η καπιταλιστική μορφή του μεταβολισμού μεταξύ κοινωνίας και φύσης καθορίζεται από την τάση του κεφαλαίου προς την αδιάκοπη και … Read the rest

Εισαγωγή

Η ανακοίνωση που ακολουθεί, γραμμένη τον Μάιο του 1976, αποτυπώνει την προσπάθεια μιας γενιάς επαναστατών να δώσουν προλεταριακή και διεθνιστική διέξοδο σε μια περιοχή όπου κυριαρχούν οι εθνικιστικές ιδεολογίες, ο πόλεμος και οι ψευδαισθήσεις της «εθνικής απελευθέρωσης». Σε μια διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι την 1η και 2 Μαΐου 1976, επαναστάτες από τη Μέση Ανατολή –οι μισοί από τους οποίους εκπροσωπούσαν κομμουνιστικές ομάδες και οργανώσεις– συνέταξαν ένα μανιφέστο που, απ’ όσο γνωρίζουμε, υπήρξε η πρώτη επαναστατική διακήρυξη που δημοσιεύτηκε από κοινού από Άραβες και Ισραηλινούς. Η ίδια η ύπαρξή του, λοιπόν, αποτελεί ιστορικό ορόσημο: έθεσε στο προσκήνιο την ανάγκη για ταξική ενότητα «από τα κάτω» και την υπέρβαση των εθνικών συνόρων ως αναγκαία προϋπόθεση της κοινωνικής χειραφέτησης.

Το κείμενο κινείται αποφασιστικά ενάντια στον εθνικισμό –είτε αραβικό είτε σιωνιστικό– και αναδεικνύει τον ρόλο του κεφαλαίου και των κρατικών γραφειοκρατιών ως πραγματικών υπεύθυνων για τον πόλεμο και την εκμετάλλευση. Υποστηρίζει πως ο μόνος δρόμος για τους προλετάριους της περιοχής είναι η μετατροπή του πολέμου των αφεντικών σε κοινωνική επανάσταση. Είναι, συνεπώς, μια από τις πιο καθαρές εκφράσεις του προλεταριακού διεθνισμού στην ιστορία του μεσανατολικού επαναστατικού κινήματος.

Ωστόσο, το κείμενο δεν είναι χωρίς αστοχίες. Γραμμένο στην αποπνικτική ατμόσφαιρα του λιβανέζικου εμφυλίου και … Read the rest

Πήραμε την πρωτοβουλία να μεταφράσουμε την ανακοίνωση της αντιπολεμικής συλλογικότητας Konvulsismo από το Βερολίνο που δημοσιεύτηκε ως απάντηση στην εκστρατεία απειλών, εκφοβισμού και συκοφαντίας που δέχτηκαν από τους «αναρχικούς» υποστηρικτές του κράτους και του στρατού της Ουκρανίας. Συμμεριζόμαστε απολύτως τη συνεπή κριτική των συντροφισσών και των συντρόφων της συλλογικότητας Konvulsismo στον εθνικισμό, τον μιλιταρισμό και τον καπιταλιστικό πόλεμο καθώς και την αταλάντευτη διεθνιστική αλληλεγγύη τους στην αναρχική συλλογικότητα Assembly από την Ουκρανία, τους λιποτάκτες και τους αρνητές στράτευσης από την Ουκρανία και τη Ρωσία μέχρι το Ισραήλ και κάθε άλλο πεδίο του καπιταλιστικού πολέμου. Οι διεθνιστικές, αντιπολεμικές, αντεθνικιστικές θέσεις συκοφαντούνται αντίστοιχα και στην Ελλάδα στα πλαίσια της ενίσχυσης του στρατοπεδισμού που έχει επιφέρει η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων, η άνοδος του εθνικισμού και η όξυνση των διακρατικών ανταγωνισμών μέσα σε μια εποχή εμβάθυνσης της καπιταλιστικής κρίσης.

Αντίθεση, 6 Αυγούστου 2025

Στις 2 Αυγούστου 2025, πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο το πάρτι αλληλεγγύης Konvulsismo #2, προς υποστήριξη της συλλογικότητας Assembly από το Χάρκοβο της Ουκρανίας. Ως πολιτική ομάδα και μέσο ενημέρωσης, η συλλογικότητα Assembly καταγγέλλει την καταναγκαστική στρατολόγηση. Επίσης, καλύπτει τους κοινωνικούς αγώνες που διεξάγονται εν μέσω της ρωσικής εισβολής και κατοχής και του εντεινόμενου αυταρχισμού του ουκρανικού κράτους στο όνομα της … Read the rest

Προλεγόμενα στο «σύστημα κρατών»

Ραφαέλε Σιορτίνο, Ρομπέρ Φερό

Μετάφραση: Αντίθεση [*]

Εισαγωγή

Είναι γενικά αποδεκτό ότι ο Καρλ Μαρξ σκόπευε να αφιερώσει έναν τόμο στο κράτος, στο αρχικό σχέδιο του Κεφαλαίου — τόμο για τον οποίο δεν έγραψε καν προσχέδιο. Μετά τον Μαρξ, αρκετοί μελετητές τόνισαν την ατέλεια της μαρξικής θεωρίας σε αυτό το σημείο. Και ενώ κανείς δεν ανέλαβε ρητά να ολοκληρώσει το αρχικό μαρξικό σχέδιο σχετικά με το κράτος, ορισμένοι επιχείρησαν εν μέρει να καλύψουν αυτό το κενό. Σε αντίθεση με την κυρίαρχη άποψη, το κείμενο αυτό υποστηρίζει ότι το κράτος ως τέτοιο δεν παρουσιάζει ανυπέρβλητες δυσκολίες για τη μαρξιστική θεωρία και ότι το μαρξικό εννοιολογικό οπλοστάσιο επαρκεί για την αναλυτική διερεύνησή του. Οι θεωρητικές περιπλοκές εμφανίζονται κυρίως στη μετάβαση από το αφηρημένο στο συγκεκριμένο, η οποία στο μαρξικό έργο συμπίπτει με τη μετάβαση από την έννοια του «κεφαλαίου γενικά» στην πολλαπλότητα των ανταγωνιζόμενων επιμέρους κεφαλαίων. Ακολουθώντας τη μέθοδο του Μαρξ, επιχειρούμε να σκιαγραφήσουμε τη μετάβαση από το «καπιταλιστικό κράτος εν γένει» —μια έννοια έγκυρη μόνο στο υψηλότερο επίπεδο αφαίρεσης— στην πληθυντική μορφή των κρατών, τα οποία αναπτύσσονται και αλληλοσχετίζονται μέσα σε ένα σύστημα κρατών. Κατά την άποψή μας, ένα τέτοιο σύστημα, ως πραγματική πολιτική έκφραση του … Read the rest

The rise of post-fascism

Download the article as a pdf file

Over the past 15 years, a new type of far-right political current has emerged in Greece, as in many other countries around the world. The origins of this current can be traced to the convergence of existing far-right formations and a part of the patriotic left. This process began with the Movement of the Squares and the protests against the austerity measures of the “debt bailout” agreements (also known as “Memoranda”),[1] continued with the nationalist demonstrations against the Prespes Agreement,[2] and culminated in the movement of pandemic and vaccination denialism, which also attracted individuals and groups from the anti-authoritarian milieu.[3]

In our written interventions last year against this new reactionary current, we focused mainly on “individualistic irrationalism, of extreme right-wing or postmodern flavor”, as the ideological background of the convergence of the far right, on the one hand, and a part of the left and the anti-authoritarian milieu on the other. We examined how both sides reject modernity and Enlightenment altogether. We discussed the ideologically nationalist, reactionary opposition to “globalization” and “imperialism” as an element that inspires both wings. We argued that the fundamental position of … Read the rest

Τα τελευταία 15 χρόνια συγκροτήθηκε στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου, ένα ακροδεξιό πολιτικό ρεύμα νέου τύπου. Οι απαρχές της συγκρότησής του εντοπίζονται στη σύγκλιση υφιστάμενων ακροδεξιών μορφωμάτων και μερίδας της πατριωτικής αριστεράς. Αυτή η διαδικασία ξεκίνησε στο Κίνημα των Πλατειών και τις κινητοποιήσεις ενάντια στα μέτρα των μνημονίων,[1] συνεχίστηκε στα συλλαλητήρια ενάντια στη Συμφωνία των Πρεσπών[2] και ολοκληρώθηκε στο κίνημα άρνησης της πανδημίας και των εμβολίων, όπου σε αυτήν εντάχθηκαν επιπλέον άτομα και ομάδες που προέρχονται από τον αντιεξουσιαστικό χώρο.[3]

Στις γραπτές παρεμβάσεις που κάναμε τον προηγούμενο χρόνο ενάντια σε αυτό το νέο αντιδραστικό ρεύμα εστιάσαμε κυρίως στον «ατομικιστικό ανορθολογισμό, ακροδεξιάς ή μεταμοντέρνας απόχρωσης», ως το ιδεολογικό υπόβαθρο της σύγκλισης ακροδεξιών, από τη μια μεριά, και αριστερών/αντιεξουσιαστών από την άλλη. Εξετάσαμε το πώς και οι δύο πλευρές απορρίπτουν συνολικά τη νεωτερικότητα και τον Διαφωτισμό. Αναφερθήκαμε στην, ιδεολογικά εθνικιστική, αντιδραστική εναντίωση στην «παγκοσμιοποίηση» και τον «ιμπεριαλισμό» ως στοιχείο που εμπνέει και τις δύο πτέρυγες, με καταστατική θέση του νέου ακροδεξιού ρεύματος την υπεράσπιση της «εθνικής κοινότητας» και του ίδιου του «έθνους-κράτους» έναντι της «παγκόσμιας ελίτ» που θέλει να καταστρέψει τα έθνη και τα συκοφαντεί,[4] τονίζοντας ότι «η πολιτική βάση αυτής της σύγκλισης … Read the rest